Chưa phân loại

TĂNG CƯỜNG BẢO VỆ TRẺ EM THÔNG QUA CHẾ TÀI XỬ PHẠT THEO NGHỊ ĐỊNH SỐ 98/2026/NĐ-CP

07/08/2026 Admin_Luat 6 phút đọc

Trẻ em là đối tượng đặc biệt được pháp luật ưu tiên bảo vệ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các hành vi xâm hại, bóc lột, lợi dụng trẻ em, đặc biệt trên môi trường mạng và trong đời sống hằng ngày, vẫn diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Điều này đặt ra yêu cầu phải hoàn thiện các quy định pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa và xử lý vi phạm.

Đáp ứng yêu cầu đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 98/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026, có hiệu lực từ ngày 16/5/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em. So với các quy định trước đây, Nghị định đã bổ sung và tăng mức xử phạt đối với nhiều hành vi xâm phạm quyền trẻ em, góp phần tăng cường tính răn đe và nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ em trong thực tiễn.

Tăng mức xử phạt đối với hành vi lạm dụng, bóc lột trẻ em

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định số 98/2026/NĐ-CP là tăng cường chế tài đối với các hành vi bóc lột sức lao động và lợi dụng trẻ em vì mục đích trục lợi.

Theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 24 Nghị định số 98/2026/NĐ-CP về xử phạt hành vi vi phạm quy định về cấm lạm dụng, bóc lột trẻ em như sau: 

“Điều 24. Vi phạm quy định về cấm lạm dụng, bóc lột trẻ em

  1. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong các hành vi bắt trẻ em làm công việc gia đình quá sức, quá thời gian, ảnh hưởng đến việc học tập, vui chơi, giải trí, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của trẻ em.
  2. Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong các hành vi nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sau:

a) Tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn;

b) Cho thuê, cho mượn trẻ em hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn;

c) Dẫn dắt, rủ rê, xúi giục, dụ dỗ, lôi kéo, kích động, lợi dụng, ép buộc làm trung gian giao dịch hoạt động bóc lột trẻ em;

d) Dẫn dắt, rủ rê, xúi giục, dụ dỗ, lôi kéo, kích động, lợi dụng, bắt trẻ em lao động trái quy định của pháp luật […]”

Theo đó, người nào có hành vi bắt trẻ em làm công việc gia đình quá sức, vượt quá thời gian phù hợp với độ tuổi hoặc ảnh hưởng đến việc học tập, vui chơi, giải trí và sự phát triển của trẻ có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.

Đối với các hành vi có tính chất nghiêm trọng hơn như tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn; cho thuê, cho mượn hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn; lôi kéo, kích động, ép buộc trẻ em tham gia các hoạt động bóc lột hoặc lao động trái quy định của pháp luật, mức xử phạt được nâng lên từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng. Đáng chú ý, mức phạt này đã được điều chỉnh tăng so với quy định trước đây nhằm nâng cao tính răn đe đối với các hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em.

Siết chặt xử lý hành vi lợi dụng hình ảnh và thông tin cá nhân của trẻ em

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, việc sử dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của trẻ em để câu tương tác hoặc trục lợi ngày càng phổ biến. Không ít trường hợp hình ảnh của trẻ bị khai thác trái phép, gây ảnh hưởng tiêu cực đến danh dự, nhân phẩm và sự phát triển toàn diện của trẻ.

Để khắc phục tình trạng này, khoản 3 Điều 24 Nghị định số 98/2026/NĐ-CP quy định như sau:

“3. Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của trẻ em để tạo ra nội dung gây tổn hại đến sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ hoặc để trục lợi nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.”

Quy định này cho thấy quan điểm nhất quán của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và hình ảnh của trẻ em, đồng thời góp phần nâng cao trách nhiệm của cá nhân, tổ chức khi sử dụng thông tin liên quan đến trẻ em trên môi trường số.

Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả bên cạnh xử phạt tiền

Không chỉ tăng mức xử phạt, Nghị định còn quy định các biện pháp khắc phục hậu quả nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em.

Theo đó, người vi phạm có thể bị:

  • Buộc nộp lại toàn bộ khoản lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm;
  • Buộc thanh toán toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với trường hợp hành vi vi phạm gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho trẻ em nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Việc kết hợp giữa hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả không chỉ bảo đảm tính răn đe mà còn góp phần khôi phục quyền lợi của trẻ em bị xâm hại.

Xử phạt hành chính không thay thế trách nhiệm hình sự

Cần lưu ý rằng, Nghị định số 98/2026/NĐ-CP chỉ điều chỉnh đối với các hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đối với các trường hợp có tính chất nghiêm trọng như hành hạ trẻ em, cố ý gây thương tích, mua bán người dưới 16 tuổi, xâm hại tình dục trẻ em hoặc các hành vi khác đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người thực hiện vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự năm 2015 với các mức hình phạt nghiêm khắc hơn.

Do đó, việc xử phạt vi phạm hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự là hai cơ chế pháp lý độc lập, được áp dụng tùy thuộc vào tính chất, mức độ nguy hiểm và hậu quả của hành vi vi phạm.

Kết luận

Trong bối cảnh các hành vi xâm hại trẻ em ngày càng đa dạng và phức tạp, đặc biệt trên môi trường mạng, việc hiểu và tuân thủ các quy định của pháp luật không chỉ giúp cá nhân, tổ chức tránh các rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, bảo đảm mọi trẻ em đều được phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

 

CÔNG TY LUẬT TNHH ĐÔNG DƯƠNG VIỆT
ĐỨC – TRÍ – TÍN
Sắc bén trong giải pháp – Vững vàng trong niềm tin